تسمه نقاله یکی از مهم ترین اجزای سیستم های انتقال مواد در کارخانه ها، معادن، صنایع غذایی، خطوط بسته بندی، فولاد، سیمان و بسیاری از واحد های صنعتی است. عملکرد صحیح این بخش مستقیماً روی میزان تولید، هزینه تعمیرات و توقف خط تاثیر می گذارد.
یکی از رایج ترین مشکلاتی که ممکن است در یک سیستم انتقال مواد اتفاق بیفتد، پارگی تسمه نقاله است. این اتفاق گاهی به صورت ناگهانی رخ می دهد و باعث توقف کامل خط می شود؛ اما در بسیاری از موارد، تسمه قبل از پارگی نهایی، علائمی مانند سایش لبه، ترک خوردگی، انحراف، کشیدگی، آسیب محل اتصال یا کاهش ضخامت را نشان می دهد.
پاسخ این سوال فقط به کیفیت خود تسمه مربوط نیست. عواملی مانند کشش نامناسب، انتخاب اشتباه تسمه، تنظیم نبودن رولیک ها و پولی ها، بارگذاری خارج از مرکز، ورود اجسام خارجی، آپارات غیر استاندارد، قطر نا مناسب درام، سایش، حرارت و مواد شیمیایی می توانند عمر تسمه را کاهش دهند.
در این مقاله، 12 مورد از مهم ترین علت های پارگی تسمه نقاله را بررسی می کنبم و برای هرکدام راهکارهای پیشگیرانه ارائه می دهیم.
برای دریافت مشاوره تخصصی و ثبت سفارش انواع تسمه و نوار نقاله با کارشناسان شرکت امید تسمه سازان سهند به شماره 09149169630 تماس بگیرید!
پارگی تسمه نقاله معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست می تواند حاصل ترکیب چند مشکل مکانیکی، عملیاتی و محیطی باشد.
مهم ترین دلایل عبارت اند از:
در ادامه هرکدام به صورت تخصصیث بررسی می کنیم.
یکی از مهم ترین پاسخ ها به سوال چرا تسمه نقاله پاره می شود، کشش نامناسب است.
تسمه نقاله برای انتقال نیرو به کشش مشخصی نیاز دارد: اما افزایش بیش از حد کشش می تواند فشار زیادی به منجید، لایه های داخلی، روکش و محل اتصال وارد کند.
کشش بیش از حد به حصوص در زمان راه اندازی، افزایش بار یا تنظیم اشتباه سیستم Take-up می تواند باعث افزایش تنش در تسمه شود.
در منابع تخصصی عیب یابی تسمه نقاله نیز کشش بیش از حد به عنوان یکی از عوامل خرابی اتصال کشیدگی دائمی و آسیب تسمه معرفی شده است.
تنش تسمه باید بر اساس طراحی سیستم، نوع تسمه، طول نوار، ظرفیت حمل، سرعت و شرایط کاری تعیین شود. افزایش خودسرانه کشش برای رفع لغزش، راهکار مناسبی نیست.
یکی دیگر از عوامل مهم پارگی تسمه نقاله، انحراف تسمه از مسیر اصلی است.
وقتی تسمه دائماً به یک سمت حرکت کند. لبه آن ممکن است با شاسی، رولیک، بغل بند یا سایر قطعات تماس پیدا کند. این تماس مدارم باعث سایش لبه و در نهایت ایجاد پارگی می شود.
هم راستا نبودن رولیک ها و پولی ها، تنظیم نامناسب محور پولی، خرابی قطعات و حتی اتصال نامتقارن تسمه می توانند باعث بروز این مشکل شوند.
به صورت دوره ای موارد زیر بررسی شوند:
نکته مهم: صرفاً با تغییر وضعیت رولیک های خود تنظیم مشکل را پنهان نکنید؛ ابتدا باید علت اصلی انحراف پیدا شود.
هر تسمه نقاله ظرفیت مشخصی برای انتقال مواد دارد.
اگر مقدار مواد ورودی از ظرفیت طراحی سیستم بیشتر شود، نیروهای وارد شده به تسمه افزایش پیدا می کنند. در نتیجه ممکن است تسمه دچار کشیدگی، تغییر شکل یا آسیب ساختاری شود.
بار بیش از حد همچنین فشار بیشتری به موتور، گیربکس، درام، رولیک و محل اتصال وارد می کند.
برای مثال:
قبل از افزایش ظرفیت انتقال، باید ظرفیت ولقعی سیستم بررسی شود.
پارامترهایی مانند:
باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
بارگیری نامتقارن یکی از مشکلاتی است که ممکن است در ابتدا جدی به نظر نرسد اما در طولزمان به تسمه آسیب وارد کند.
وقتی موادی دقیقاً در مرکز تسمه قرار نگیرد، توزیع نیرو در عرض نوار نامتعادل می شود. این وضعیت می تواند باعث افزایش فشار روی یک سمت تسمه و ایجاد انحراف شود.
مطالعات فنی نیز بارگذاری نامتقارن را از عوامل موثر بر نیروهای جانبی و مشکلات حرکت تسمه معرفی کرده اند.
طراحی شوت ورودی باید به شکلی باشد که مواد با سرعت و جهت مناسب و تا حد امکان در مرکز تسمه قرار بگیرند.
محل اتصال با Splice یکی از حساس ترین قسمت های تسمه نقاله است.
اگر آپارات به درستی انجام نشود، محل اتصال ممکن است دچار جدا شدگی، تغییر شکل یا پارگی شود. همچنین اتصال غیر گونیا می تواند باعث انحراف تسمه شود.
مهم تربن مشکلات آپارات
اگر تسمه مرتباً در محل آپارات پاری می شود، کیفیت اتصال باید بررسی شد
در صنایع معدنی، سنگ شک، سیمان و فولاد، ورود سنگ های تیز، قطعات فلزی و اجسام سخت می تواند باعث بریدگی یا پارگی تسمه شود.
ضرب شدید مواد هنگام سقوط روی تسمه نیز می تواند آسیب زیادی ایجاد کند.
سایشتدریجی یکی از رایج ترین عوامل کاهش عمر تسمه است.
تماس تسمه با ساینده، رولیک خراب، شاسی یا قطعات دیگر می تواند ضخامت روکش را کاهش دهد و در نهایت به منجید آسیب برساند.
علائم سایش
اگر سایش یک سمت تسمه بیشتر باشد، احتمال وجود مشکل در Alignment یا بارگیری را بررسی کنید.
تسمه باید با شرایط کاری انتخاب شود. استفاده از تسمه نامناسب در محیط های دارای حرارت، روغن، مواد شیمیایی یا سایش شدید می تواند باعث فرسودگی زودرس شود.
هنگام انتخاب تسمه باید موارد زیر در نظر گرفته شود:
قطر پولی باید با نوع و ساختار تسمه متناسب باشد.
اگر قطر پولی مناسب نباشد،خم شدن مداوم تسمه می تواند تنش بیشتری به ساختار آن وارد کند و عمر تسمه و محل اتصال را کاهش دهد.
بنابراین قطر درام باید هنگام طراحی سیستم و انتخاب تسمه به صورت هم زمان بررسی شود.
رولیک های نوار نقاله باید آزادانه و بدون مقاومت غیر عادی بچرخند.
رولیک گیرکرده یا یاتاقان خراب می تواند باعثافزایش اصطکاک، سایش موضعی و حتی داغ شدن سطح زیرین تسمه شود.
موارد قابل بررسی
شرایط محیطی تاثیر زیادی بر عنر تسمه دارد.
حرارت بالا، روغن و مواد شیمیایی در صورت نا متناسب بودن جنس تسمه می توانند باعث تخریب روکش و کاهش عمر آآن شوند.
به همبن دلیل هنگام سفارش تسمه باید شرایط واقعی محیط کار به سازنده اعلام شود.
حتی تسمه با کیفیت نیز بدون نگهداری مناسب ممکن است زودتر از زمان انتظار خراب شود. بسیاری از خرابی ها قبل از پارگی کامل قابل مشاهده هستند؛ مانند سایش لبه،ترک، انحراف، آسیب آپارات یا خرابی رولیک.
در بازرسی دوره ای بررسی کنید:
| علت | پیامد | راهکار |
| کشش بیش از حد | افزایش تنش | تنظیم کشش |
| انحراف | سایش لبه | اصلاح مسیر |
| بار اضافی | فشار زیاد | کنترل ظرفیت |
| بارگیری نا متقارن | انحراف | اصلاح شوت |
| آپارات ضعیف | پارگی اتصال | آپارات اصولی |
| اجسام خارجی | بریدگی | کنترل مسیر |
| سایش | کاهش ضخامت | تسمه مناسب |
| تسمه نامناسب | فرسودگی | انتخاب صحیح |
| پولی نامناسب | تنش خمشی | قطر مناسب |
| رولیک خراب | اصطکاک | تغویض رولیک |
| حرارت و مواد شیمیایی | تخریب روکش | تسمه مناسب |
| نگهداری ضعیف | خرابی زودرس | سرویس دوره ای |
برای افزایش عمر تسمه نقاله، کل سیستم باید به صورت منظم بررسی شود.
مهم ترین اقدلمات عبارتند از:
در پاسخ به سوال چرا تسمه نقاله پاره می شود باید گفت که پارگی معمولاً نتیجه یک عامل منفرد نیست. کشش بیش از حد، انحراف، بارگذاری زیاد، آپارات نامناسب، سایش، خرابی رولیک، قطر نامناسب پولی، و شرایط محیطی از مهم ترین عوامل هستند.
نکته مهم این است که تعویض تسمه بدون پیدا کردن علت اصلی خرابی، ممکن است مشکل را دوباره تکرار کند.
شرکت امید تسمه سازان سهند در زمینه تامین و ساخت تجهیزات انتقال مواد و انواع تسمه و نوار نقاله فعالیت دارد. انتخاب صحیح تسمه بر اساس نوع کاربرد، ظرفیت و شرایط محیطی می تواند نقش مهمی در کاهش خرابی و افزایش عمر نوار نقاله داشته باشد.
آیا تسمه نقاله از لبه پاره می شود؟
معمولاً انحراف تسمه، تماس لبه با شاسی، تنظیم نبودن رولیک ها یا بارگیری خارج از مرکز می تواند باعث سایش و پارگی لبه شود.
آیا کشش زیاد باعث پارگی تسمه می شود؟
بله. کشش بیش از حد می تواند فشار زیادی به ساختار تسمه و محل اتصال وارد کند و عمر آن را کاهش دهد.
آیا رولیک خراب باعث پارگی تسمه می شود؟
بله، رولیک گیر کرده یا آسیب دیده می تواند باعث اصطکاک و سایش موضعی تسمه شود.
چه زمانی تسمه نقاله باید تعویض شود؟
زمانی که تسمه دچار پارگی گسترده، آسیب جدی منجید، سایش شدید، ترک های گسترده یا خرابی جدی محل اتصال شده باشد. باید وضعیت آن توسط متخصص بررسی شود.
برای دریافت مشاوره تخصصی و ثبت سفارش انواع تسمه و نوار نقاله با کارشناسان شرکت امید تسمه سازان سهند به شماره 09149169630 تماس بگیرید.
