سیستم های انتقال مواد یا نوار نقاله (کانوایر) از پرکاربردترین تجهیزات در صنایع مختلف نظیر معادن، سیمان، فولاد، صنایع غذایی و خطوط بسته بندی هستند. عملکرد روان، بی نقص و طول عمر بالای یک کانوایر مستقیماً به سلامت و هماهنگی اجزای اصلی نوار نقاله بستگی دارد.
ضعف یا خرابی در هر یک از قطعات کلیدی، کل خط تولید را متوقف کرده و هزینه های سنگینی را به همراه خواهد داشت. در این مقاله به بررسی دقیق 3 جزء حیاتی سیستم یعنی درام (غلطک)، رولیک و الکتروموتور پرداخته و نقش کلیدی آن هارا در عملکرد سیستم تحلیل می کنیم.
برای دریافت مشاوره تخصصی با کارشناسان امید تسمه سازان سهند به شماره 09149169630 تماس بگیرید.
هیچ سیستم کانوایری بدون تامین نیروی مکانیکی قادر به حرکت نیست. الکتروموتور نوار نقاله به همراه گیربکس، وظیفه تولید توان و تنظیم گشتاور را بر عهده دارد.
نکته فنی: استفاده از اینورتر (درایو کنترل سرعت) همراه الکتروموتور، راه اندازی نرم را ممکن کرده و از ضربه ناگهانی به تسمه و پاره شدن آن جلوگیری می کند.
درام نوار نقاله استوانه ای فلزی است که در دو انتهای شاسی نصب شده و تسمه دور آن حلقه می زند. درام ها بر اساس وظیفه ای که در سیستم دارند به چند دسته تقسیم می شوند:
1. درام محرک (Drive Pulle): متصل به الکتروموتور و گیربکس است و با چرخش خود، نیروی اصطکاکی لازم برای حرکت دادن تسمه را ایجاد می کند.
2. درام متحول یا هرزگرد (Tail Pulley): در انتهای دیگر کانوایر قرار دارد و جهت حرکت تسمه را بازمی گرداند.
3.درام کشش (Take-up Pullley): وظیفه حفظ کشش استاندارد تسمه را بر عهده دارد تا از شل شدن آن جلوگیری کند.
روکش درام (Lagging): برای جلوگیری از لغزش تسمه روی درام محرک، سطح درام را با روکش های لاستیکی یا سرامیکی متخلخل می پوشانند. این کار اصطکاک را افزایش داده و بازدهی انتقال نیرو را تا حد چشمگیری بالا می برد.
رولیک نوار نقاله قطعات استوانه ای شکل بلبرینگ داری هستند که در طول مسیر کانوایر نصب می شوند. برخلاف درام، رولیک ها نیروی محرک تولید نمی کنند، بلکه وظیفه پشتیبانی از وزن تسمه و بار روی آن را بر عهده دارند.
| قطعه اصلی | وظیفه اصلی | پیامد خرابی یا انتخاب نادرست |
|---|---|---|
| الکتروموتور | تولید نیروی محرکه و گشتاور برای کشش بار سنگین | سوختن موتور، توقف کامل سیستم، عدم توانایی در جابجایی بار |
| درام (غلطک) | انتقال نیرو به تسمه و چرخش آن | لغزش تسمه، سایش شدید تسمه، پارگی درام، کاهش راندمان انتقال |
| رولیک | تحمل وزن بار و کاهش اصطکاک در مسیر تسمه | انحراف تسمه، پارگی طولی، افزایش فشار به موتور، افزایش مصرف انرژی |
عملکرد بهینه نوار نقاله صنعتی حاصل هماهنگی کامل این سه جزء است:
انتخاب قطعات با کیفیت و متناسب با شرایط خط تولید، تضمین کننده عملکرد روان و بی نقض سیستم های کانوایر است. شرکت امید تسمه سازان سهند با سال ها تجربه درخشان در زمینه مشاوره، ساخت و تامین انواع سیستم های انتقال مواد، همراه موثر صنایع سنگین، معادن، کارخانجات و خطوط تولید در سراسر کشور است.
برای دریافت مشاوره تخصصی و ثبت سفارش با کارشناسان فنی امید تسمه سازان سهند به شماره 09149169630 تماس بگیرید.
شناخت اجزای اصلی نوار نقاله شامل الکتروموتور، درام و رولیک، گام نخست در نگهداری اصولی و افزایش طول عمر سیستم های انتقال است. بازرسی دوره ای بلبرینگ های رولیک، بررسی روکش درام و کنترل دمای الکتروموتور می تواند از هزینه های سنگین تعمیرات و توقف خطوط تولید جلوگیری کند.
عمر مفید این قطعات بستگی به شرایط محیطی، میزان بار و گیفیت ساخت دارد. به طور معمول رولیک های با کیفیت در شرایط استاندارد بین 1 تا 3 سال و درام ها بین 3 تا 5 سال کار می کنند. زمان تعویض رولیک هنگامی است که دچار قفل شدگی (گیرپاژ)، صدای ناهنجار، لق شدن بلبرینگ یا خورده شدن پوسته شود. درام نیز در صورت لنگ زدن شفت، سایش شدید پوسته یا از بین رفتن کامل روکش لاستیکی باید تعمیر یا تعویض گردد.
اصلی ترین دلایل لغزش تسمه عبارت اند از: شل بودن بیش از حد تسمه (کاهش کشش)، از بین رفتن یا صاف شدن روکش لاستیکی روی درام، نفوذ روغن، گریس یا آب به سطح درام، و سنگین تر بودن بار نسبت به توان طراحی شده. برای حل این مشکل باید کشش تسمه از طریق سیستم سفت کن تنظیم شده و در صورت نیاز، روکش درام تجدید یا تعویض شود.
روکش ها معمولاً به سه دسته لاستیکی ساده، لاستیکی شیاردار (لوزی یا جناغی) و سرامیکی تقسیم می شوند. برای محیط های عمومی و کم رطوبت، روکش لاستیکی ساده یا شیاردار مناسب است. اما در محیط های بسیار مرطوب، گل آلود، پر استهلاک یا در کانوایرهای با طول و توان بالا، استفاده از روکش های سرامیکی بهترین گزینه است زیرا اصطکاک فوق العاده بالا و طول عمر بسیار بیشتری دارند.
