نوار نقاله یکی از مهم ترین تجهیزات انتقال مواد در صنایع مختلف است و عملکرد صحیح آن تاثیر مستقیمی بر سرعت و بهره وری خط تولید دارد. یکی از مشکلاتی که می توان عملکرد این سیستم را مختل کند بکسوات نوار نقاله یا لرزش تسمه روی درام محرک است.
این مشکل معمولاً به دلیل عواملی مانند کشش نامناسب تسمه، آلودگی یا رطوبت سطح درام، بارگذاری بیش از ظرفیت و فرسودگی روکش درام ایجاد می شود.
اگر بکسوات نوار نقاله به موقع شناسایی و برطرف نشود، می تواند باعث افزایش سایش تسمه، ایجاد حرارت، کاهش راندمان وحتی آسیب به موتور و سایر اجزای نوار نقاله شود. در این مقاله بررسی می کنیم بکسوات نوار نقاله چیست، چپه عواملی باعث ایجاد آن می شود، چگونه می توان آن را تشخیص اد و چه روش هایی برای جلوگیری از لغزش تسمه وجود دارد.
بکسوات نوار نقاله یا لرزش تسمه زمانی اتفاق می افتد که تسمه نقاله به درستی روی درام محرک حرکت نکند و بین تسمه و درام لغزش ایجاد شود. در این شرایط درام میچرخد اما تسمه با سرعت مناسب حرکت نمی کند.
این مشکل در نگاه اول ممکن است ساده به نظر برسد، اما ادامه دار شدن آن می تواند باعث سایش تسمه، افزایش مصرف انرژی، کاهش ظرفیت انتقال مواد و حتی آسیب به تجهیزات نوار نقاله شود.
بکسوات معمولاً زمانی رخ می دهد که نیروی اصطکاک بین تسمه و درام برای انتقال نیروی موتور کافی نباشد.
بکسوات نوار نقاله دلایل مختلفی دارد و برای رفع آن باید ابتدا علت اصلی مشخص شود مهم ترین عوامل عبارت اند از:
1. کم بودن کشش تسمه نقاله
یکی از رایج ترین دلایل بکسوات، کشش نامناسب تسمه است. اگر تسمه به اندازه کافی روی درام محرک فشار نداشته باشد، اصطکاک لازم ایجا نمی شود و تسمه شروع به لغزش می کند.
البته کشش بیش از حد نیز مناسب نیست و می تواند باعث افزایش فشار روس تسمه، یاتاقان ها و سایر اجزای سیستم شود.
بنابراین کشش تسمه باید متناسب با نوع تسمه، طول نوار نقاله، میزان بار و شرایط کاری تنظیم شود.
2. خیس یا آلوده بودن درام
وجود آب، روغن، گریس، گردوغبار یا مواد چسبندهروی سطح درام می تواند اصطکاک میان درام و تسمه را کاهش دهد. به خصوص در محیط های صنعتی که نوار نقاله در معرض رطوبت یا روغن قرار دارد، تیز نگه داشتن دارم محرک اهمیت زیادی دارد.
3. بار بیش از ظرفیت نوار نقاله
اگر مقدار مواد انتقالب بیشتر از ظرفیت طراحی نوار نقاله باشد، گشتاور مورد نیاز برای حرکت تسمه افزایش می یابد.
در صورتی که موتور و سیستم انتقال قدرت نتوانند این گشتاور تامین کنند، احتمال بکسوات افزایش می یابد.
به همین دلیل ظرفیت نوار نقاله باید بر اساس عرض تسمه، نوع مواد، شیب مسیر و توان موتور تعیین شود.
4. خرابی یا نامناسب بودن سیستم کشش
سیستم ککشش تسمه وظیفه دارد نیروی مناسب را در تسمه ایجاد کند. خرابی، تنظیم نادرست یا عملکرد نامناسب این سیستم می تواند باعث کاهش کشش تسمه و در نتیجه ایجاد بکسوات شود.
5. نامناسب بودن روکش درام
سطح درام محرک نقش مهمی در ایجاد اصطکاک دارد. اگر روکش درام فرسوده شده باشد یا جنس آن با شزایط کاری سیستم سازگاری نداشته باشد، احتمال لغزش افزایش پیدا می کند.
نوار نقاله در شرایط بکسوات می تواند مشکلات مختلفی ایجاد کند.
در هنگام لغزش، سرعت حرکت تسمه کمتر از سرعت مورد انتظار خواهد بود. این موضوع می تواند عملکرد خط تولید را تحت تاثیر قرار دهد.
اصطکاک و حرارت ایجاد شده در محل تماس تسمه و درام می تواند باعث افزایش فرسایش سطح تسمه شود.
لغزش مداوم باعث تولید گرما می شود. افزایش دمای بیش از حد می تواند به روکش تسمه آسیب برساند.
اگر مشکل بکسوات برطرف نشود، عمر مفید تسمه کاهش پیدا می کند و هزینه های تعمیر و تعویض افزایش پیدا می کند.
ادامه لغزش می تواند فشار بیشتری به موتور، گیربکس، درام، یاتاقان ها وسیسیتم کشش وارد کند.
برای تشخیص بکسوات چند مورد زیر را بررسی کنید:
اگر این شانه هارا مشاهده کردید بهتر است نوار نقاله متوقف شده و علت مشکل بررسی شود.
برای جلوگیری از لغزش تسمه، نگهداری صحیح و تنظیم اصولی سیستم اهمیت زیادی دارد.
کشش باید متناسب با شرایط کاری تنظیم شود کشش کم باعث لغزش و کشش بیش از حد باعث افزایش فشار روی قطعلت می شود.
درام محرک باید مرتباً از آلودگی، روغن آب و مواد انباشته شده پاک شود.
اگر روکش درام فرسوده یا آسیب دیده باشد، باید نسبت به تعمیر یا تعویض آن اقدام شود.
از وازد کردن مواد بیش از ظرفیت طراحی نوار نقاله خودداری کنید.
سیستم کشش، وزنه و پیچ تنظیم باید به صورت دوره ای بررسی شوند.
پارگی، کشیدگی، فرسودگس یا تغییر شکل نیز می تواند عملکرد سیستم را مختل کند.
بکسوات و انحراف تسمه دو شکل متفاوت هستند.
در بکسوات نوار نقاله، مشکل اصلی لغزش تسمه نسبت به درام محرک است؛ اما ر انحراف تسمه، تسمه از مسیر اصلی خود خارج شده و به یک سمت حرکت می کند.
هر دو مشکل می توانند باعث افزایش سایش و کاهش عمر تسمه شوند، اما روش عیب یابی و رفع آن ها متفاوت است.
درام محرک یکی از مهم ترین اجزای سیستم انتقال قدرت نوار نقاله است. این درام نیروی موتور را از طریق اصطکاک به تسمه منتقل می کند.
برای عملکرد مناسب باید عواملی مانند موارد زیر در نظر گرفته شود:
هرگونه انتخاب یا تنظیم نادرست می تواند احتمال لغزش تسمه را افزایش دهد.
بکسوات نوار نقاله یکی از مشکلات مهم در سیستم های انتقال مواد است که معمولاً به دلیل کاهش اصطکاک بین تسمه و درام محرک، کشش نامناسب، بار بیش از ظرفیت، آلودگی دارم یا مشکلات سیستم کشش ایجاد می شود.
اگر این مشکل به موقع شناسایی نشود، می تواند باعث سایش تسمه، ایجاد حرارت، کاهش راندمان و افزایش هزینه های تعمیر و نگهداری شود.
بنابراین بررسی منظم کشش تسمه، وضعیت درام و روکش آن، میزان بار و سیستم انتقال قدرت، نقش مهمی در جلوگیری از بکسوات دارد.
